Bu sayfa, MUDEM'de deney hayvanıyla çalışma planlayan araştırmacılar için başvurudan çalışmanın kapanışına kadar izlenecek adımları özetler. Sıra önemlidir: etik kurul onayı olmadan çalışma başlamaz.
Sertifika → MUDEM ile ön görüşme → HADYEK başvurusu → Kurul kararı → Talep Formu → Ödeme → Çalışma → Sonuç raporu
MUDEM ile MUDEM-HADYEK aynı şey değildir
- MUDEM-HADYEK (Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu) çalışmanızın etik açıdan uygunluğunu değerlendirir ve onay verir. Üniversitede deney hayvanıyla yapılacak tüm çalışmalar için kurul onayı zorunludur. Başvurular kurul sekreteryasına yapılır: hadyek@mu.edu.tr
- MUDEM (Deney Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezi) onaylı çalışmalar için deney hayvanı temini, barındırma, bakım ve ücret tarifesindeki uygulamaları sağlar. Talepler Merkez Müdürlüğüne yapılır: mudem@mu.edu.tr
Etik kurul onayı hayvan teminini kendiliğinden başlatmaz; onaydan sonra MUDEM'e ayrıca Deney Hayvanı Talep Formu ile başvurmanız gerekir.
Adım adım
- Sertifika durumunu kontrol edin. Canlı hayvan üzerinde işlem yapacak herkesin Deney Hayvanları Kullanım Sertifikası olmalıdır. Sertifikası olmayan araştırıcılar hayvanlara işlem yapamaz; sertifikalı ekip üyelerinin yardımıyla çalışmaya katılabilir. Kurs bilgisi: Sertifika Eğitimi.
- MUDEM ile ön görüşme yapın. Etik kurul başvurusundan önce hayvan türü, soyu, sayısı ve barındırma ihtiyacınız için MUDEM'e danışın. Başvuru Formundaki "Hayvan Sağlama ve Barındırma İzin Formu" bölümü ve Başvuru Kontrol Listesi, hayvanın sağlanacağı ve barındırılacağı birimin onayını ister.
E-postanızda şu bilgileri yazmanız yazışmayı kısaltır: çalışmanın adı ve yürütücüsü; tür, soy, cinsiyet, yaş veya ağırlık ve sayı; istenen uygulamalar (ör. anestezi, kan alma, gavaj) ve tahmini barındırma süresi; planlanan başlangıç tarihi; finansman kaynağı; kurum dışından başvuruyorsanız kurumunuzun adı.
İletişim: mudem@mu.edu.tr · 0252 211 58 07
- Etik kurul başvuru dosyanızı hazırlayın. Dosyada MUDEM-HADYEK Başvuru Formu, tüm araştırıcıların imzaladığı Taahhütname ve hayvanlara işlem yapacak araştırıcıların sertifika fotokopileri bulunur. Gerekli durumlarda: çiftlik hayvanları için Tarım İl/İlçe Müdürlüğü izni, klinik çalışmalar için hayvan sahibinin aydınlatılmış onam formu, MSKÜ personeli olmayanlar için çalışmanın yapılacağı birimden alınmış izin belgesi. Göndermeden önce Başvuru Kontrol Listesi ile kontrol edin.
- Başvurunuzu MUDEM-HADYEK Sekreteryasına teslim edin. Kontrol listesine göre başvuru dosyasının dijital kopyası sekreteryaya gönderilir, iki basılı kopya ekleriyle birlikte teslim edilir. Kurul ayda en az bir kez toplanır; son başvuru ve toplantı tarihlerini Başvuru ve Toplantı Takvimi sayfasından veya sekreteryadan öğrenebilirsiniz.
- Kurul kararını bekleyin. Kurul başvuruyu "uygun", "düzeltilmesi gerekir", "koşullu olarak uygun" veya "uygun değildir" şeklinde karara bağlar. Yönergeye göre karar, başvuru tarihinden itibaren en geç 40 iş günü içinde yazılı olarak bildirilir; karmaşık projelerde bu süre bir kez, en çok 15 iş günü uzatılabilir. Onay en fazla beş yıl için verilir. "Düzeltilmesi gerekir" kararı alan başvurular düzeltildikten sonra yeniden değerlendirilir.
- MUDEM'e Deney Hayvanı Talep Formu ile başvurun. Onaydan sonra Deney Hayvanı Talep Formunu doldurup MUDEM-HADYEK onay yazısıyla birlikte Merkez Müdürlüğüne iletin. Formdaki talep çizelgesinde hayvanların hangi tarihlerde ve kaçar adet isteneceğini belirtin.
- Ücreti ödeyin. Talebiniz değerlendirilip onaylandıktan sonra ödenmesi gereken tutar proje yürütücüsüne bildirilir. Ödeme dekontu Merkez Müdürlüğüne ulaştıktan sonra hayvanların üretim planlaması yapılır. Ücretler: Ücretler.
- Çalışmanızı yürütün. Hayvanlar talep formundaki takvime göre hazırlanır. Takvime göre üretilip yetiştirilen hayvanlar iki ay süreyle deneye alınmazsa başka projelere tahsis edilir. Onaydan sonra protokolde veya çalışma ekibinde yapılacak her değişiklik için önce MUDEM-HADYEK'in yazılı onayı alınmalıdır; beklenmeyen ters bir etki veya olay kurula hemen bildirilmelidir.
- Çalışmayı kapatın. Çalışma bittikten sonra en geç üç ay içinde, elde edilen sonuçları ve çalışmanın hayvan refahına ve 3R ilkesine katkılarını anlatan raporu Kurul Sekreteryasına sunun. Yayınlarınızda "MUDEM-HADYEK Onayı Alınmıştır" ifadesine yer verin.
Lisansüstü öğrenciler
Tez çalışmalarında MUDEM-HADYEK başvurusunu danışman öğretim üyesi, yürütücü olarak yapar. Hayvanlara işlem yapacak öğrencinin Deney Hayvanları Kullanım Sertifikası bulunmalıdır.
Kurum dışı araştırmacılar
MSKÜ personeli olmayan araştırmacılar, çalışmanın yapılacağı birimden alınmış izin belgesini başvuru dosyasına eklemelidir. Üniversite dışından gelen taleplerde ücret tarifesinde belirtilen koşullar uygulanır (bkz. Ücretler).
Hayvanların dışarıdan temini
Merkezde projenize uygun sayıda veya türde hayvan bulunmazsa, Merkez Müdürünün bilgisi ve onayıyla hayvanlar yasal üretici kuruluşlardan araştırıcı tarafından sağlanabilir. Başka merkezlerden gelen hayvanlar uygun süre karantinada tutulduktan ve gerekli kontroller yapıldıktan sonra kullanılabilir.
Sık sorulan sorular
Etik kurul onayı aldım; hayvanlar kendiliğinden hazırlanır mı?
Hayır. Onaydan sonra Deney Hayvanı Talep Formunu onay yazısıyla birlikte MUDEM Müdürlüğüne iletmeniz gerekir (6. adım).
Sertifikam yok; çalışmada yer alabilir miyim?
Hayvanlara işlem yapamazsınız; sertifikalı ekip üyelerinin yardımıyla çalışmaya katılabilirsiniz (1. adım). Kurs bilgisi: Sertifika Eğitimi.
Kurul ne zaman toplanır, karar ne kadar sürer?
Kurul ayda en az bir kez toplanır. Yönergeye göre karar en geç 40 iş günü içinde yazılı olarak bildirilir; karmaşık projelerde bu süre bir kez, en çok 15 iş günü uzatılabilir (4. ve 5. adım).
Ücreti ne zaman öderim?
Talebiniz onaylandıktan sonra tutar proje yürütücüsüne bildirilir; hayvanların üretim planlaması ödeme dekontu Merkez Müdürlüğüne ulaştıktan sonra yapılır (7. adım).
Hayvanları planlanan tarihte almazsam ne olur?
Takvime göre üretilip yetiştirilen hayvanlar iki ay süreyle deneye alınmazsa başka projelere tahsis edilir (8. adım).
Onaydan sonra protokolü veya ekibi değiştirebilir miyim?
Her değişiklik için önce MUDEM-HADYEK'in yazılı onayı alınmalıdır (8. adım).
Çalışma bitince ne yapmalıyım?
En geç üç ay içinde sonuç raporunu Kurul Sekreteryasına sunun; yayınlarınızda "MUDEM-HADYEK Onayı Alınmıştır" ifadesine yer verin (9. adım).
Sertifika kursu ne zaman açılacak, hangi dilde?
Yeni kurs dönemi Duyurular bölümünde ilan edilir. Kurs dili ve sertifikanın geçerliliği için hadyek@mu.edu.tr adresine yazınız.
Bu sayfa MUDEM-HADYEK Yönergesi (Md. 8, 12, 13, 14, 15, 16), Başvuru Dosyası Kontrol Listesi, Taahhütname ve Deney Hayvanı Talep Formuna dayanır; ayrıntılarda bu belgelerin güncel metni esastır. Son güncelleme: Ekim 2026.